{"id":1308,"date":"2017-09-21T08:34:11","date_gmt":"2017-09-21T08:34:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/?p=1308"},"modified":"2017-11-14T12:09:43","modified_gmt":"2017-11-14T12:09:43","slug":"boek-over-abraham-gilles-jongman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/?p=1308","title":{"rendered":"Boek over Abraham Gilles Jongman"},"content":{"rendered":"

Abraham Gilles Jongman.
\n<\/strong>Marineman in de kombuis.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/strong><\/p>\n

Het is ontzettend leuk wanneer je opa een groot verteller is.<\/i><\/p>\n

Opa Jongman wist ons, kleinkinderen, enorm te boeien met zijn verhalen over Nederlandsch-Indi\u00eb.\u00a0 Hij had in 1905 getekend voor de marine en \u201cdiende\u201d tot in 1930. Veruit de meeste tijd verbleef hij in Oost-Indi\u00eb. Dat wat hij daar zag en meemaakte werd door hem verwoord in prachtige verhalen. Opa wist wellicht soms \u201cDichtung und Wahrheit\u201d niet geheel te scheiden maar wij als kleinkinderen hingen aan zijn lippen. Ik moet wel toegeven dat oma zo nu en dan ingreep met de opmerking: \u201c gij moet zo overdrijven\u201d\u2026.
\nDe verhalen uit Oost-Indi\u00eb gingen over grondzee\u00ebn, schepen, kaaimannen, Japan, kokosnoten, enorme kevers, malaria en het Maleis. We leerden dan ook tot 50 tellen in het Maleis. Doordat hij altijd kok was geweest bij de marine, kregen we ook les in het bereiden van talrijke lekkernijen zoals spekkoek, nasi, sat\u00e9 en croquetten. Toentertijd waren dit exotische hapjes. Maar er was ook drama, zoals het \u201cverspelen\u201d van zijn schip de Hr. Ms. Hydra in februari 1921.
\nHet gezin Jongman-Elve kwam rond 1885 vanuit Hoofdplaat naar Vlissingen. Die stad bood veel werkgelegenheid zodat het voor overgrootvader Johannes en zijn vrouw Adriana, een prachtige start bood om de eerste stappen te zetten op de maatschappelijk ladder. De mailboten van de Maatschappij Zeeland boden de familie Jongman werk. Johannes werkte er als dekknecht en kruier. Drie zonen van hem werden eveneens \u201cpersoneel\u201d op de mailboten. Een andere zeer belangrijke werkgever was de Koninklijke Marine. Zij had vanouds een belangrijk deel van de binnenhaven tot haar beschikking voor dat materieel wat de zeegaten en kust van Zeeland moest verdedigen.
\nAbraham Jongman tekende zoals gezegd voor de marine in 1905. Die stap was niet zo moeilijk als varensgezel. Tot dan toe had Abraham bij de zeevisserij gewerkt. De marine bood zekerheid.
\nOmdat Abraham met zeer goed gevolg de lagere school had doorlopen, kwam hij bij de marine al snel in de keuken waar het veel wikken en wegen was. Hij doorliep zelfs als matroos 1ste<\/sup> klas de huishoudschool om gediplomeerd bakker te worden. Kort daarna werd hij korporaal kok.
\nZijn vader Johannes (men leest soms Jannis, hetgeen de Zeeuwse uitspraak verwoordt) had naast zijn werk voor de mailboten, een eigen rederij! De familie Jongman woonde op het \u201cEiland\u201d aan de binnenhaven. Dit stadsdeel werd bewoond door mensen die veelal werkten bij de mailboten of het kopstation van de Nederlandsche Spoorwegen. Jannis zette hen op bestelling over met een roeiboot ! Met de Schelde als broodheer, had de familie Jongman niets van doen. Het \u201cEiland\u201d was een klasse apart!
\nHet verhaal van Abraham Jongman gaat vooral over het wel en wee van een \u201cmindere\u201d bij de Koninklijke Marine. De man begon als matroos en sloot zijn carri\u00e8re af als sergeant chef-kok. We volgen hem in zijn loopbaan met behulp van zijn Zakboekje <\/i>en het Conduite-boekje.
\n<\/i>Naast dit persoonlijk relaas besteden wij veel aandacht aan de eigenlijke taak van de marine in de \u201cOost\u201d.
\nDe vraag rond de mogelijke vijand komt ruim aan de orde. Natuurlijke koppelen we dit aan de manier om die vijand te bestrijden.
\nSamen met de vakliteratuur komen we tot een onthutsende beeld. Er blijkt binnen de marine totaal geen eenduidige opvatting te zijn geweest over de vraag hoe en met welk materieel wij de kolonie Oost-Indi\u00eb moeten verdedigen. Laat staan dat de politiek in Den Haag de portemonnee wilde trekken om dat deel van het Koninkrijk, die middelen ter verdediging te geven waar men mee uit de voeten kon. Er heerste binnen de marine een ware stammenstrijd over hoe de kolonie te verdedigen. Er waren er die met zware oppervlakteschepen een strategie wilde uitzetten. Anderen propageerden het duikbootwapen. De marine bleef zwalken in het maken van een definitieve strategie.
\nDat de politiek van Den Haag en Batavia hierbij ontegenzeggelijk aan de touwtjes trok, is zonneklaar, maar dat er vaak met twee maten werd gemeten met bovenal een derde agenda, blijkt wanneer de neutraliteitspolitiek vaak ingehaald wordt door grote belangen van het bedrijfsleven. Tijdens de oorlog bestelde men bij Duitse werven doodleuk moderne kruisers en huisveste het Koninkrijk vlak na 1918 veel personeel, kennis en kunde uit de Duitse oorlogsindustrie, hier ten lande. Het Fokkerverhaal is slechts \u00e9\u00e9n de vele voorbeelden. Abraham deelde het verhaal van de marine in de oorlog van 1914 in de \u201cOost\u201d. Zijn vader stond aan boord van geschiedenis van de mailboten in die oorlog.
\nHet ver van huis zijn voor vrouw, kinderen en vaderland, moet een geschiedenis zijn van sterke persoonlijkheden. De post was in die tijd de boodschapper van de emotionele kanten van dat bestaan.
\nLevina\u2019s broer: Abraham van den Ameele, gaf ook gehoor aan de slogan voor West-Vlaanderen: wil je wat bereiken\u2026trek de wereld in\u2026!<\/i> De familie Van den Ameele had daar al veel ervaring mee gemaakt.\u00a0 Velen van hen emigreerden naar de USA. De broer van oma tekende in 1916 voor het KNIL en bouwde in de \u201cOost\u201d een carri\u00e8re op als vliegtuigbouwer en schopte het tot adjudant onderofficier. Aan hem en de luchtvaart afdeling van het KNIL besteden wij een speciaal intermezzo.
\nMinder rooskleurig verliep het voor opa\u2019s broer Gilles. Ook hij tekende bij de marine. Zijn werkplek werd de onderzee\u00ebr. Gilles zat gedurende de Tweede Wereldoorlog in Engeland en maakte de torpedering van SS Columbia mee. Ook Gilles heeft in het boek eigen intermezzo.
\nDe marine van rang en stand als een bolwerk van tradities en trouw, gaf niet altijd blijk van kameraadschap, takt en begrip. Maar als je op tijd je mond wist te houden en beleefd te zijn, was het goed toeven aan boord. In die sfeer maken we kennis met veel onbeschreven reuring en activisme in Oost-Indi\u00eb bij minderen, waar de marineleiding en het koloniale bestuur nauwelijks raad mee wisten.
\nSamengevat presenteren we een boek van hoge kwaliteit met talrijke foto\u2019s, ansichtkaarten en archiefdocumentatie, om een beeld te schetsen van Abraham Gilles Jongman in dienst van een \u201cHollandse\u201d marine in de \u201cOost\u201d.<\/p>\n

Drs. G-Jan Derksen<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Abraham Gilles Jongman. Marineman in de kombuis.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Het is ontzettend leuk wanneer je opa een groot verteller is. Opa Jongman wist ons, kleinkinderen, enorm te boeien met zijn verhalen over Nederlandsch-Indi\u00eb.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,10],"tags":[],"class_list":["post-1308","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-algemeen","category-boeken"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1308"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1312,"href":"https:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1308\/revisions\/1312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.heemkundigekring-wzv.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}